De Europese Commissie voorspelt een langdurige recessie in Europa, nu ze haar economische voorspelling voor 2009 heeft herzien. Tegelijkertijd heeft de Commissie – in verband met verslechterde publieke financiën en groeiende problemen in het financieren van nationaal herstel – het idee terug op de agenda gezet om EU-obligaties in omloop te brengen.

Het BNP van de Eurozone zal naar verwachting met 1,9% dalen gedurende 2009. Slechts twee maanden geleden voorspelde de Commissie nog een groei van 0,1% in 2009. Dezelfde neerwaardse trend is zichtbaar voor de EU-economie in zijn geheel, die afgelopen november naar verwachting met 0,2% zou groeien in 2009 en nu volgens de voorspellingen zal dalen met 1,8%.

Alle EU-economieën zullen significante economische daling ondervinden in 2009. Het BNP van het Verenigd Koninkrijk daalt naar verwachting met 2,8%. In Duitsland is de verachte daling 2,3%; soortgelijke neerslachtige cijfers zijn er voor Italië (2%) en Frankrijk (1,8%).

Binnen de Eurozone zal Ierland het zwaarst worden getroffen door de crisis, met een voorspelde daling van 5% in 2009. Buiten de Eurozone lijken de Baltische staten de grootste slachtoffers van de inkrimping, met duikende BNP’s zoals 4% in Lithouwen, 4,7% voor Estland en 6,9% voor Letland in het vooruitzicht.

“Omstandigheden op de financiële markten verslechterden afgelopen najaar met halsbrekende snelheden, waardoor een globale daling opnieuw in gang werd gezet”, aldus de economische voorspelling van de Commissie voor 2009, gepubliceerd op 19 januari.

Behalve inflatie, voorspellen alle economische indicatoren een bedroefd jaar. Werkloosheid zal in de Eurozone stijgen tot 10,2% tegen 2010. Deze zal met 18,7% pieken in Spanje, dat hard werd getroffen door het knappen van de huisvestings-bubble. “Wij hebben niet meer zo’n situatie gezien sinds de jaren negentig”, aldus Joaquin Almunia, Europese Commissaris voor Economische en Monetaire Zaken, op een persconferentie in Brussel.

Publieke schulden zullen naar verwachting in 2009 het plafond van 3%, ingesteld door het Verdrag van Maastricht (als ratio van het BNP), doorbreken in zeven Eurozone-landen (waaronder Frankrijk, Italië en Spanje) en daarnaast in vijf landen buiten de zone (waaronder een verbijsterend debet van 8,8% in het Verenigd Koninkrijk, wat wordt verergerd door de recentelijk aangekondigde vrijkopingen van banken). Almunia wees het opnenen van nieuwe grootschalige schuldprocedures van de hand, alle zulksoortige beslissingen verwees hij door naar de vergadering van de Commissie op 18 februari.

In 2009 zal de publieke schuld groeien in bijna alle lidstaten, tot 109,3% van het BNP in Italië, 96,2% in Griekenland en 91,2% in België, aldus het EU-staflid. Als gevolg daarvan zijn de rendementsspreidingen van obligaties al aan het groeien onder Eurozone-leden. “Het is een realiteit geworden die moet worden ondernomen door lidstaten”, zei Almunia, daaraan toevoegend: “Zij die niet hun openbare financiën hebben geconsolideerd in betere tijden zouden nu hogere rendementsspreidingen moeten betalen.” Daarentegen hield hij alle wanprestaties van leden van de Eurozone buiten beschouwing gelaten. Gebrekkige prestaties worden voorspeld door sommige analysten, vooral voor Ierland.

De ernst van de crisis werd onderstreept door de beslissingen van Standard and Poor’s, een ratings-kantoor dat is bestemd om Spanje te declasseren (de vierde grootste economie van de Eurozone) en door rapporten die de suggestie wekken dat het Ierse bankwezen steeds dichter naar volledige nationalisering beweegt.

Ten tijde van de neerslachtige voorspelling daalde de euro fors ten opzichte van de dollar, om gisteren te eindigen op $1.3135.

Het enige goed opgevatte nieuws was de voorspelde daling van inflatie in de Eurozone. Daarentegen is er een dreigend gevaar van extensieve prijsdalingen (ook bekend als deflatie), ondanks sterke ontkenningen van Almunia.

In bijzonder zware tijden komen gedurfde ideeën gemakkelijker naar voren, vandaar de notie dat er algemene EU-obligaties zullen worden uitgevaardigd om publieke schulden te herfinancieren, EU-projecten te financieren en uiteindelijk de manier waaop het EU-budget wordt gefinancierd te herzien.

Na maanden te hebben ontkend dat er een mogelijkheid was om het onderwerp te behandelen, stemde Almunia in dat het onderwerp van obligaties terug op de EU-agenda is gezet, “samen met vele andere technische alternatieven.” Almunia maakte ook duidelijk dat “deze discussies geen onmiddellijke gevolgen zullen hebben.”